![Show Menu](styles/mobile-menu.png)
![Page Background](./../common/page-substrates/page0016.jpg)
DIE
GRAAN- EN OLIESADEBEDRYF
VAN SUID-AFRIKA – ‘N REIS DEUR TYD
ႃႈ
Sowat 50% van Suid-Afrika se binnelandse verbruik van mielies is vir menslike
behoeftes, soos uit die bogenoemde statistiek blyk (sien Grafiek 10).
Produksie
Dit blyk dat mielies sy oorsprong in Mexiko en Sentraal-Amerika gehad het en
vandaar oor die hele aarde versprei het, tot die mate dat dit teen 2010 as die derde
grootste stapelvoedsel in die wêreld beskou is.
Hoewel mielies reeds deur die inheemse bevolking in Suid-Afrika verbou was toe
die Hollandse nedersetting in die Kaap gevestig is, is die eerste mieliesaad vir kom-
mersiële aanplanting op 25 November 1655 in die Kaap ontvang. Volgens Jan van
Riebeeck se dagboek is die eerste saad egter eers in Julie 1658 op sy aanbeveling
geplant. Uit die aard van die saak kon dit nie suksesvol in die winterreënvalstreek
van die Wes-Kaap verbou word nie en mielieverbouing het werklik eers posgevat
met die 1820-setlaars se vestiging in die Oos-Kaap en momentum gekry namate
die Groot Trek vanaf 1838 verder noordwaarts gevorder het.
Mielieproduksie in Suid-Afrika het eers werklik relevant geword na die ontdekking
van diamante in Kimberley in die 1870’s en goud aan die Witwatersrand in 1886.
Tot op daardie stadium was die verbouing van mielies hoofsaaklik op bestaans-
boerderybasis bedryf. Die ontdekking van diamante en goud, wat met ’n versnelde
groei in vervoer- en kommunikasiestelsels sowel as ander tegnologiese ontwikke-
ling gepaardgegaan het, het tot ’n konsentrasie van mense in sekere gebiede gelei
en ’n aansienlike verhoging in die vraag na mielies en ander landbouprodukte in die
hand gewerk. Mielieproduksie het daarna ’n verdere hupstoot gekry toe silinder-
tipe dorsmasjiene in 1902 beskikbaar geraak het – voorheen was dit ’n groot pro-
bleem om die mieliepitte van die stronk af te kry.
7 000
6 000
5 000
4 000
3 000
2 000
1 000
0
Ton (duisend)
1986/1987
1987/1988
1988/1989
1989/1990
1990/1991
1991/1992
1992/1993
1993/1994
1994/1995
1995/1996
1996/1997
1997/1998
1998/1999
1999/2000
2000/2001
2001/2002
2002/2003
2004/2005
2005/2006
2006/2007
2007/2008
2008/2009
2009/2010
2010/2011
2011/2012
2012/2013
2013/2014
2014/2015
Wes-Kaap
KwaZulu-Natal
Mpumalanga
Noord-Kaap
Vrystaat
Gauteng
Grafiek 9: Mielieproduksie per provinsie
Oos-Kaap
Limpopo
Noordwes
12 000
10 000
8 000
6 000
4 000
2 000
0
Ton (duisend)
Totale verbruik
Menslike verbruik
Grafiek 10: Mielies: Jaarlikse binnelandse verbruik
1970/1971
1972/1973
1975/1976
1977/1978
1980/1981
1982/1983
1984/1985
1986/1987
1988/1989
1990/1991
1992/1993
1994/1995
1996/1997
1998/1999
2000/2001
2002/2003
2004/2005
2006/2007
2008/2009
2010/2011
2012/2013
2014/2015
IN 1907 IS SOWAT
490 378 HA LANDE IN
DIE TRANSVAAL
BEPLANT, WAARVAN
274 574 HA ONDER
MIELIES.